Haftanın Sorusu

Haftanın sorusu: 02.11.2026

Dr. Esra Ünverdi Bıçakcı

Kanser hastalarında insomninin etiyopatogenezi ve kronikleşmesine katkıda bulunan faktörlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A Tümör mikroçevresi veya antineoplastik tedavilerle ilişkili proenflamatuar sitokinlerin (IL-6 ve TNF-α) artışı ve hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) aksındaki değişiklikler, kanser hastalarında görülen yorgunluğun ve uyku-uyanıklık bozukluklarının önemli nedenlerindendir. Bu mekanizmalar, Çoklu Uyku Latansı Testi'nde (MSLT) saptanan patolojik uykululuğun temel nedenini oluşturur.
B Kansere bağlı yorgunluk yaşayan hastaların dinlenmek amacıyla yatakta geçirdikleri süreyi uzatmaları ve uyku düzenlerinin bozulması, homeostatik uyku basıncının azalmasına ve uyku sürekliliğinin bozulmasına katkıda bulunarak insomninin kronikleşmesini kolaylaştırabilir.
C Kemoterapi gören kanser hastalarında yapılan çok değişkenli analizlerde, insomninin yaşam kalitesi üzerindeki olumsuz etkisi depresyon ve anksiyeteden tamamen bağımsız primer bir faktör olarak öne çıkmakta; duygudurum bozukluklarının yaşam kalitesi üzerindeki rolü ise ikincil düzeyde kalmaktadır.
D Kanser tedavisinde kullanılan dekzametazon gibi sentetik kortikosteroidlerin uyku üzerindeki olumsuz etkileri, HPA aksının baskılanmasına bağlıdır. Bu ilaçların akşam saatlerinde uygulanması sirkadiyen kortizol ritmini düzenleyerek insomni riskini azaltır.
E Kanser hastalarına uyarlanan insomniye yönelik bilişsel davranışçı terapi (CBT-I) protokollerinde, yorgunluk ve kas güçsüzlüğü nedeniyle uyku kısıtlama tedavisi ve fiziksel aktivite önerileri kesin olarak kontrendikedir.

Türk Uyku Tıbbı Derneği

Haftanın sorusu: 02.11.2026

Menü